Kunstblog | de ander | de Mens in Kunst #1

Goed onderzoek is soms intens, soms fragiel en simpel. Bespreken, onderzoeken, vragen, vergelijken en al struinend verder te komen in mijn eigen werk. Deze keer begin ik met de Mens in Kunst.

Een goede Kunstenaar bracht mij ter sprake dat ik niet werk kan bespreken dat ik alleen gezien heb op internet of als een fotokopie in een boek. ‘want zoals bij iedereen is het echte werk totaal iet s anders dan een plaatje op internet.’ Dat is dan ook de reden dat ik niet de beeldende kwaliteiten van een werk ga bespreken. Het is inderdaad, zoals hij zegt, niet realistisch om o.a. de kleuren te bespreken van een werk dat ik niet in het echt heb gezien. Waar het mij voornamelijk om gaat is het verhaal er achter, dat is waar ik me in fascineer. Verschillen die gaan over schrijnende emoties of de tederheid van de huid. De ene kunstenaar ziet de Mens meer als een bewegende dans, de ander als een spiegel van begrensde emoties. Natuurlijk kun je wel zien of beeldend gezien het ene werk je meer aanspreekt dan het ander, maar er een waarde aan hangen kan niet. Dat kan sowieso nauwelijks. Mijn blog is dan ook niet geschreven vanuit een optiek over de schoonheid of waarde van de onderzochte kunstwerken. Ze zijn voor mij een klankbord over de intentie of optiek van de andere kunstenaar en wat hen daar gebracht heeft. Fascinatie voor het kunnen van een ander om tot een ander beeld te komen. En hiervan leren is een geweldige kans voor de ontwikkeling van mijn eigen werk.

Kun je het werk van een ander onderzoeken zonder er een ongegronde mening over te vormen beeld gezien? Ik denk en hoop dat dit mogelijk is en dat jij als lezer dit ook zo ziet. Het is voor mij immers bevrijdend om objectief naar een ander of een andere situatie te kunnen kijken, puur als leerweg.

Om terug te komen op het onderzoek: de Mens in Kunst, ga ik een stuk tekst citeren uit mijn eigen scriptie van de academie (De waarheid in de illusie, wat brengt het afbeelden van de realiteit ons? Met als uitgangs punt het afbeelden van mensen). Vanuit deze scriptie zal ik verder gaan zoeken naar nieuwe openingen voor mijn eigen werk en misschien wel een reden vinden voor de ontstane afwezigheid van mensen in mijn werk.

..Nu ben ik tot de prille conclusie gekomen dat zij echter een ideaal verkondigden die zij geleerd hebben vanuit hun opleiding jaren geleden. Op de academie heb ik ontdekt dat ;De waarheid van een kunstwerk zit niet in het nabootsen van het gegeven, maar in dat wat er mee doet…

 

Een portret hoeft niet per sé een middel te zijn om te tonen hoe iemand er technisch gesproken uit zien in de realiteit.   Veel portretten of afbeeldingen van mensen zijn niet gemaakt op te tonen hoe ze er uit zien, maar bijvoorbeeld de emotionele verandering ervan.

Verschillende werken van verscheidene kunstenaars leerde mij in het onderzoek dat  een exact kopie van de werkelijkheid niet hoeft te verwijzen naar de werkelijkheid van het zien maar van het voelen. Hiermee begint een filosofische zoektocht naar de waarheid die voorkomt uit de gecreëerde werkelijkheid van de kunstenaar. Is het illusie of juist de waarheid? Een zoektocht naar een antwoord op de vraag; Welke waarheid bevat de verbeelding van de werkelijkheid?

Wat maakt het verschil tussen een afbeelding van het gezicht, een portret en een werk met daarin een gezicht? Kunstenaars kunnen veel onderwerpen kiezen om in het werk hun verhaal/mening/onderzoek naar voren te brengen. Een geliefd onderwerp is de mens. Dit onderwerp geeft altijd een reflectie of reactie op de werkelijkheid aangezien de mens de mens herkend. Vooral in conceptuele kunst is dit onderwerp een uitgelezen kans om te laten zien wat de onderliggende betekenissen en vragen, afspraken en regels van de kunst dan wel niet zijn.

Al in de oudste beschavingen werden mensen afgebeeld. Het is, sinds het vanaf de 15e eeuw een zelfstandige genre berd, één van de meest gewilde kunstvormen. Portretten brengen allure, vertellen een verhaal of zijn simpelweg een weerspiegeling van de werkelijkheid. Wat ook de reden tot het weergeven was; het is een afbeelding van een persoon.

Charlotte Mullins beschreef in haar boek ‘Painting People, dat tegenwoordig een onderscheid gemaakt kan worden tussen het afbeelden van een figuur en het maken van een portret. Het verschil is voor haar niet een van beter of slechter, maar het gaat haar om de manier waarop de kunstenaar zijn figuur of model ziet. Wanneer het figuur als onderwerp wordt gezien van een verhaal dat buiten hem of haar staat en een middel is om dit verhaal over te dragen naar de toeschouwer, is het geen portret meer. Het gaat immers om iets veel groters. Een portret zal volgens Charlotte, door zijn aard, de emoties en acties weerspiegelen van diegene die geportretteerd is. Een portretschilderij houdt zich niet bezig met de universaliteit en de focus blijft op de door hem afgebeelde personen. Het is voor de schrijfster een moment opname en tegelijkertijd een vereeuwiging van die zelfde persoon. –  Verduidelijking vanuit een tekst van Charlotte Mullins in Painting People over het verschil tussen een mens als beeld of als portret.

Binnenkort meer over de Mens in Kunst!

Start the conversation